Zamiast gazu pompy ciepła - spektakularne oszczędności MPGK w Zgorzelcu
Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Zgorzelcu jeszcze do niedawna ponosiło bardzo wysokie koszty ogrzewania. Rachunki za gaz w sezonie grzewczym wynosiły od 30 do nawet 35 tys. zł miesięcznie. W kontekście rosnących cen paliw coraz więcej inwestorów zadaje sobie pytanie, ile kosztuje ogrzewanie gazowe i czy istnieją bardziej opłacalne rozwiązania. Przykład Zgorzelca pokazuje, czym zastąpić ogrzewanie gazowe, aby realnie ograniczyć wydatki.
Kompleksowa modernizacja systemu grzewczego, w ramach której zakład z ogrzewania gazem przestawił się na pompy ciepła, diametralnie zmieniła sytuację. W pierwszym po zmianie sezonie grzewczym koszty kształtowały się na poziomie 6–7 tys. zł za m-c, a co istotne, prace nie objęły termomodernizacji budynków. Oznacza to realne oszczędności dla budżetu przedsiębiorstwa i samorządu.
„„Wyzwanie jakim jest transformacja energetyczna nie dotyczy jedynie domów mieszkalnych. Również obiekty publiczne stoją przed szansą, by znacząco obniżyć koszty ogrzewania i zmniejszyć swoją emisyjność” mówi ekspert Stiebel Eltron. Dlatego też alternatywne źródła ogrzewania oraz nowe technologie grzewcze, które pozwalają uniezależnić się od gazu, cieszą się rosnącym zainteresowaniem.
Dla wielu samorządów kwestia optymalizacji wydatków będzie mieć coraz większe znaczenie, w kontekście wyludniania, pociągającego za sobą spadek przychodów z podatków lokalnych oraz niepewności geopolitycznej, przekładającej się na wzrost cen gazu wykorzystywanego w wielu lokalnych ciepłowniach. Dlatego rośnie znaczenie takich rozwiązań jak technologie grzewcze oparte na odnawialnych źródłach energii.
Inwestycja w Zgorzelcu w pierwszym zimowym sezonie grzewczym przyniosła oszczędności na poziomie 168 tys. złotych. Ten przykład pokazuje, że pompy ciepła nie są żadnym „eksperymentem”, a sprawdzoną w praktyce efektywną technologią grzewczą, którą można stosować w domach mieszkalnych i obiektach innego przeznaczenia.
– Mówiąc o pompach ciepła warto opierać się na twardych danych i rzeczywistych efektach inwestycji. W przypadku obiektów komunalnych, których działalność finansowana jest z pieniędzy publicznych, wszystko musi być transparentne. Koszty, zużycie energii i realne oszczędności są łatwe do sprawdzenia. W Zgorzelcu liczby mówią same za siebie – podkreśla Tomasz Tchórzewski, dyrektor ds. inwestycji Stiebel Eltron.
Siedziba zakładu MPGK w Zgorzelcu składa się z trzech oddzielnych budynków: administracyjnego, warsztatowego i socjalnego. Obiekty powstały ponad 50 lat temu i przez lata funkcjonowały w oparciu o jedną kotłownię gazową, z której ciepło było przesyłane do pozostałych obiektów. Generowało to ogromne straty energetyczne i wysokie rachunki.
– Analizy wykazały, że przesył ciepła pomiędzy budynkami był bardzo nieefektywny. Dlatego zaproponowaliśmy zastosowanie niezależnych kaskad pomp ciepła, które będą ogrzewać każdy z nich. Analiza ekonomiczna potwierdziła, że pompy ciepła będą w tym przypadku najlepszym rozwiązaniem. Łatwiejszym do wdrożenia niż tworzenie osobnych kotłowni gazowych, bo pompy ciepła nie potrzebują doprowadzenia sieci gazowej ani odrębnego pomieszczenia, co jest wymogiem w przypadku kotłów. Również niższe koszty użytkowania przemawiają na ich korzyść – wyjaśnia Tomasz Tchórzewski.
Zmodernizowany system grzewczy składa się łącznie z dziewięciu pomp ciepła Stiebel Eltron HPA-O 13 Premium, tworzących trzy kaskady - czterech pomp w budynku warsztatowym, trzech w socjalnym i dwóch urządzeń w przestrzeni administracyjnej. Każda z kaskad wyposażona jest w sterownik WPM i moduł rozszerzający WPE, czyli menedżera pompy ciepła, który za pomocą zintegrowanego panelu steruje rozbudowanymi funkcjami, takimi jak: kaskadowanie lub sterowanie jednym bezpośrednim i dwoma obiegami grzewczymi z mieszaczem. Wykorzystana pompa ciepła (powietrze-woda serii HPA-O 13 Premium) dostosowana jest użytku w każdym typie budownictwa: jedno- i wielorodzinnych domach, a także obiektach komercyjnych – zarówno nowych, jak i modernizowanych. Z tych urządzeń korzystają m.in. stacje ratownicze GOPR w Beskidzie Żywieckim czy blok wielorodzinny w Urszulinie (woj. Lubelskie). To przykład, jak w praktyce działają najnowsze technologie grzewcze, które integrują zarządzanie energią i optymalizują zużycie w czasie rzeczywistym.
– Warto pamiętać, że do uzyskania optymalnej efektywności systemu, a co za tym idzie najniższych kosztów eksploatacyjnych, konieczne są rozwiązania dostosowane do konkretnego obiektu i potrzeb inwestora. Ich zapewnienie wymaga fachowego doradztwa technicznego na każdym etapie inwestycji, od badania potrzeb cieplnych budynku, przez projektowanie, aż po montaż instalacji oraz jej późniejszy serwis – podkreśla ekspert producenta technologii grzewczych i wentylacyjnych.
W przypadku zgorzeleckiego MPGK szczególnym wyzwaniem był budynek socjalny, w którym z infrastruktury sanitarnej korzysta około stu pracowników. – By zapewnić optymalne warunki, obok trzech pomp ciepła zamontowaliśmy także zbiornik buforowy i dwa zasobniki ciepłej wody użytkowej po 500 litrów każdy. Po zakończeniu dnia pracy wszyscy pracownicy muszą mieć dostęp do ciepłej wody w tym samym czasie. Zastosowane pompy ciepła i zasobniki zapewniają im pełen komfort, przy jednocześnie wyraźnie mniejszych kosztach – mówi Jarosław Kowalski, właściciel firmy BudiKop, która była odpowiedzialna za instalację systemu.
Projektowanie instalacji i prace montażowe zajęły łącznie około 2 miesięcy. Zostały podzielone na trzy etapy tzn. realizowane były kolejno w każdym z budynków zakładu, na co każdorazowo potrzeba było dwóch tygodniu. System grzewczy wykorzystuje grzejniki, które już wcześniej były zamontowane w budynkach. Zmodernizowany układ grzewczy w pierwszym zimowym sezonie przyniósł wydatki mniejsze nawet o 80 proc. w skali miesiąca. Bieżącej, znacznie bardziej mroźnej zimy, pobór energii był większy (przy czym należy dodać, że zakład wykorzystuje elektryczną śmieciarkę, a ładowanie baterii pojazdu również jest ujęte w ogólnym bilansie zużycia prądu). Mimo tego, rachunek za energię był o ok. 30 proc. niższy, w porównaniu do wcześniejszego, który wynikał z ogrzewania budynków gazem.
– Realizacja w MPGK Zgorzelec to żywy dowód, że pompy ciepła są rozwiązaniem, które sprawdza się właściwie w każdym typie obiektów i jest szczególnie korzystne ekonomicznie. Fakty, liczby i realne oszczędności potwierdzają sensowność tego typu inwestycji. Warto raz jeszcze podkreślić, że kluczowe jest odpowiednie zaplanowanie i zaprojektowanie systemu grzewczego, ale to uniwersalna prawda, która odnosi się do wszystkich rodzajów ogrzewania – podsumowuje Adam Korpalski ze Stiebel Eltron. W praktyce oznacza to, że wymiana ogrzewania coraz częściej traktowana jest nie jako koszt, lecz jako inwestycja przynosząca długoterminowe oszczędności.
Więcej o tej inwestycji: zobacz video